545 miljoen euro subsidie voor lokale partijen in 2026 beschikbaar

Lokale politieke partijen kunnen in 2026 rekenen op een landelijke subsidiepot van € 545 , miljoen. Dat geld wordt via gemeenten verdeeld, omdat een definitieve wet nog ontbreekt. De regeling geldt ook voor lokale afdelingen van landelijke partijen met een zetel in de gemeenteraad.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft hiervoor een modelregeling opgesteld die gemeenten eenvoudig kunnen overnemen, zo blijkt uit een publicatie van VNG. Zodra een college deze regeling vaststelt, kunnen partijen subsidie aanvragen en kan het geld nog dit jaar worden uitgekeerd.

De tijdelijke oplossing is nodig omdat de Wet op de politieke partijen nog niet is aangenomen. Die wet moet zorgen voor een structurele subsidieregeling, maar de verwachte ingangsdatum is verschoven naar 1 januari 2028. Tot die tijd wordt gewerkt met een overbrugging via het gemeentefonds.

Op de begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties staat al langer € 815 , miljoen gereserveerd voor deze subsidies. Dat bedrag kan voorlopig niet worden uitgekeerd door het ontbreken van een wettelijke basis. Daarom heeft de Tweede Kamer ingestemd met een eenmalige uitkering van € 545 , miljoen in 2026.

De hoogte van de subsidie per gemeente wijkt af van de bedragen die in de toekomstige wet zijn voorzien. In die wet worden bedragen gekoppeld aan het aantal inwoners, maar door het lagere totaalbudget voor 2026 is een aangepaste verdeling nodig. Hoeveel elke gemeente precies ontvangt, staat in een aparte implementatiehandreiking.

Het geld is bedoeld voor de partijorganisatie en niet voor individuele raadsleden. Partijen kunnen de subsidie bijvoorbeeld inzetten voor het werven en opleiden van nieuwe kandidaten of voor campagne- en promotiemateriaal. De bestaande fractieondersteuning in de gemeenteraad blijft daarnaast gewoon bestaan en staat los van deze regeling.

Gemeenten voeren de regeling zelf uit, van aanvraag tot uitbetaling. Daarbij is bewust gekozen om de griffie buiten dit proces te houden. Ambtenaren beoordelen de aanvragen en na goedkeuring wordt het bedrag uitgekeerd, zonder dat er toezicht is op de besteding.

De VNG ziet de tijdelijke regeling als een proef om ervaring op te doen richting de definitieve wet. Op 23 juni organiseert het Kennispunt Lokale Politieke Partijen samen met de VNG een webinar om de regeling toe te lichten.