Gemeenten moeten tot 30 extra opvangplekken regelen voor statushouders

Gemeenten in Nederland moeten op korte termijn extra woonplekken realiseren voor statushouders, variërend van circa 2 tot 30 per gemeente. Dat hangt af van de grootte en het type gemeente, waarbij grote steden rond de 30 plekken moeten leveren en kleinere gemeenten ongeveer 2 tot 5. Met deze maatregel moet de druk op de opvangketen, die op meerdere plekken vastloopt, snel worden verlicht.

De oproep komt van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die samen met het kabinet afspraken heeft gemaakt over de aanpak van de asielcrisis. Volgens VNG gaat het om een versnelde actie waarbij gemeenten actief worden ondersteund bij het realiseren van extra huisvesting. De extra kosten die gemeenten hiervoor maken, worden door het Rijk vergoed.

De situatie in de opvang is op dit moment gespannen. In onder meer Ter Apel is sprake van een hoge bezettingsgraad, terwijl op andere plekken in het land maatschappelijke onrust ontstaat rond opvanglocaties. Dat leidde op 13 mei tot een brief van de VNG aan de minister-president en op 18 mei tot een extra overleg in het Catshuis.

Tijdens dat overleg is benadrukt dat alle gemeenten verplicht zijn bij te dragen aan de Spreidingswet. Die wet schrijft voor dat opvangplekken eerlijk over het land worden verdeeld. Het kabinet heeft aangegeven hier actief op te gaan handhaven en verwacht van iedere gemeente een concrete bijdrage.

Naast extra opvangplekken wordt ingezet op snellere doorstroming. Statushouders moeten sneller een woning krijgen, zodat plekken in asielzoekerscentra vrijkomen. Ook wordt gewerkt aan betere uitvoerbaarheid van de opvangketen en aan kleinschalige opvanglocaties die beter in wijken en dorpen passen.

Om gemeenten te helpen bij spanningen of praktische problemen komt er een speciaal ondersteuningsteam. Dit team kan onder meer adviseren over communicatie, veiligheid en juridische vraagstukken. Ook kunnen ervaren professionals worden ingezet in gemeenten waar de druk hoog oploopt.

"Alle gemeenten moeten bijdragen aan de Spreidingswet" is een van de centrale afspraken die met het kabinet zijn gemaakt. De VNG benadrukt daarbij dat gezamenlijke inzet nodig is om de opvangproblematiek beheersbaar te houden en verdere escalatie te voorkomen.

De oproep aan gemeenten is om zo snel mogelijk extra capaciteit te melden en te realiseren. Daarbij wordt gewerkt aan een bredere, structurele aanpak voor huisvesting van statushouders en andere groepen, waarover later verdere afspraken worden gemaakt.