Indringende herdenkingen in Noordwijk: ‘Oorlog is niet voorbij’

In Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk is zondag uitgebreid stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogen en vredesmissies. Tijdens meerdere herdenkingen kwamen inwoners bijeen om de doden te eren en stil te staan bij de betekenis van vrijheid. Centraal stond een toespraak van waarnemend burgemeester Bernt Schneiders.

In zijn rede onderstreepte Schneiders dat herdenken nog altijd noodzakelijk is, zo blijkt uit berichtgeving van Gemeente Noordwijk. Hij verwees naar de recente geschiedenis in Europa, waarin oorlog opnieuw zichtbaar werd. De inval in Oekraïne maakte volgens hem duidelijk dat vrede en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn.

De burgemeester schetste hoe beelden van tanks, loopgraven en verwoeste steden opnieuw onderdeel zijn van het dagelijks nieuws. Ook moderne oorlogsvoering, met drones en digitale middelen, laat zien hoe conflicten veranderen maar hun impact niet verliezen. Vrijheid en democratie staan volgens hem nog altijd onder druk, net als in de jaren veertig.

Zijn woorden gingen nadrukkelijk over de mensen achter de cijfers. Soldaten die sneuvelen of gewond raken, burgers die moeten vluchten of alles verliezen, en gemeenschappen die onder bezetting leven. Hij benoemde het leed dat oorlog veroorzaakt, zowel zichtbaar als in de blijvende littekens die mensen hun leven lang meedragen.

Tijdens de herdenking werden ook namen genoemd van slachtoffers met een lokale verbinding. Onder hen Jacob van Duin uit Noordwijk en verzetsmensen als Rudolf Tappenbeck en Johanna Pors. Ook werd stilgestaan bij de duizenden Joodse slachtoffers, waaronder Irene Plug-Blass en Jacob Mendels, die werden vermoord om wie zij waren.

Schneiders stond daarnaast stil bij de morele dilemma’s waarmee mensen in oorlogstijd werden geconfronteerd. Keuzes waren zelden eenvoudig en vaak pijnlijk. Samenwerken, verzet plegen of proberen te overleven zonder op te vallen, elke beslissing kon verstrekkende gevolgen hebben.

De burgemeester verwees naar voorbeelden uit de geschiedenis en populaire cultuur, zoals de serie De Joodse Raad, waarin die dilemma’s zichtbaar worden gemaakt. Volgens hem laten zulke verhalen zien dat het onderscheid tussen goed en fout in oorlogstijd vaak vervaagt en mensen gedwongen worden te kiezen tussen kwaden.

Met de herdenkingen werd niet alleen teruggekeken, maar ook vooruit. Het besef dat vrijheid kwetsbaar is, klonk door in de ceremonieën en toespraken. De bijeenkomst op 4 mei werd afgesloten in aanwezigheid van inwoners, nabestaanden en vertegenwoordigers van de gemeente, met twee minuten stilte om 20.00 uur.