Oorlogsverleden werpt schaduw op jeugd in tehuis in Noordwijk

Voor veel Nederlanders markeert 5 mei het einde van de oorlog, maar voor Bram (88) uit Oegstgeest is die datum juist beladen. Als zoon van een NSB-lid maakte hij na de bevrijding een periode door die hij omschrijft als zwaar en traumatisch. Zijn verhaal werpt ook een blik op een minder bekende geschiedenis van een tehuis in Noordwijk.

Na de arrestatie van zijn ouders in 1945 werden Bram en zijn broertjes en zusjes ondergebracht bij Bureau Bijzondere Jeugdzorg. Kinderen van vermeende collaborateurs kwamen daar terecht in afwachting van wat er met hun ouders zou gebeuren. Zo bericht GDELT Wereldmonitor Noordwijk. Bram verbleef met een van zijn broertjes in een tehuis in Noordwijk.

De omstandigheden daar waren volgens hem schrijnend. Hij vertelt dat er sprake was van vernederingen, mishandelingen en verwaarlozing. Eten en speelgoed zouden door de leiding zijn afgepakt, terwijl de kinderen regelmatig werden uitgescholden en slecht verzorgd.

De impact op het gezin was groot. Een jonger broertje van Bram raakte blijvend doof nadat hij in een ander tehuis hard werd geslagen. Zulke ervaringen maken dat de herinneringen rond Bevrijdingsdag voor Bram elk jaar terugkeren.

De gebeurtenissen volgden op een chaotische periode aan het einde van de oorlog. Het gezin was in 1944 naar Duitsland vertrokken uit angst voor represailles vanwege het NSB-lidmaatschap van de vader. Na de capitulatie moesten ze terugkeren naar Oegstgeest, waar ze werden geconfronteerd met vijandigheid en hun woning bezet bleek.

De vader van Bram kreeg uiteindelijk een gevangenisstraf van acht jaar, waarvan hij de helft uitzat. Volgens Bram is zijn vader onterecht zwaar aangepakt en probeert hij al jaren met archiefonderzoek diens rol te nuanceren. Hij verzamelde daarvoor talloze documenten.

Pas aan het einde van de jaren veertig kwam het gezin weer samen. Tegen die tijd waren de kinderen al getekend door hun verblijf in verschillende instellingen. De ervaringen in onder meer het tehuis in Noordwijk hebben volgens Bram een blijvende invloed gehad op zijn leven, tot op de dag van vandaag, wanneer 5 mei nadert.