PRO wil duidelijkheid over asielzoekers en weigering Noordwijk om Spreidingswet uit te voeren

De fractie van PRO Noordwijk wil van het college weten hoe lang de gemeente kan vasthouden aan de weigering om de Spreidingswet uit te voeren. Raadslid Rami Qalyoen heeft schriftelijke vragen gesteld naar aanleiding van recente correspondentie tussen het college en het ministerie van Asiel en Migratie. Daaruit blijkt volgens PRO dat Noordwijk nog altijd niet voldoet aan de wettelijke opdracht om opvang voor asielzoekers mogelijk te maken.

De kwestie draait om de uitvoering van de Spreidingswet. Die wet moet ervoor zorgen dat asielzoekers beter over gemeenten worden verdeeld. Voor Noordwijk ligt er een opgave voor de opvang van 275 asielzoekers. Het ministerie heeft het college op 9 april laten weten dat Noordwijk nog niet voldoet aan de wettelijke taak uit het verdeelbesluit. Het college is daarom gevraagd om het Rijk te informeren over de stand van zaken. Daarna wil het ministerie volgens de brief verder in gesprek, waarna afspraken kunnen volgen over het vervolg.

Het college heeft op 21 april geantwoord dat Noordwijk geen opvanglocatie beschikbaar heeft voor 275 asielzoekers. Daarbij verwijst het college naar een motie die op 25 september 2025 door een meerderheid van de gemeenteraad werd aangenomen. In die motie kreeg het college de opdracht om de Spreidingswet niet uit te voeren binnen de gemeente. Volgens het college wordt die motie uitgevoerd door geen verdere voorbereidingen te treffen voor de realisatie van asielopvang. Ook schrijft het college te verwachten dat deze koers wordt voortgezet, mede gezien de verkiezingsuitslag en de huidige fase van coalitievorming.

PRO Noordwijk zet daar nu scherpe vragen tegenover. De fractie wil onder meer weten hoe het college het spanningsveld beoordeelt tussen de lokale motie en de landelijke wettelijke plicht. Daarbij wijst PRO erop dat het kabinet en de provincie volgens de fractie duidelijk hebben gemaakt dat de wet onverkort wordt uitgevoerd. De partij vraagt het college expliciet of Noordwijk, net als iedere inwoner van Nederland, aan landelijke wet- en regelgeving moet voldoen. Als het college daar anders over denkt, wil PRO een gemotiveerde uitleg.

Ook vraagt Qalyoen of het college van mening is dat een gemeente pas aan wetten hoeft te voldoen als daarvoor voldoende lokaal draagvlak bestaat. Daar koppelt hij een bredere vraag aan: in welke andere gevallen zou Noordwijk dan zelfstandig mogen besluiten om wettelijke eisen naast zich neer te leggen? Daarmee raakt PRO aan de bestuurlijke kern van de kwestie: kan een gemeentelijke motie zwaarder wegen dan een landelijke wet?

Daarnaast wil de fractie weten welke middelen het Rijk of de provincie kan inzetten als Noordwijk niet meewerkt. PRO noemt daarbij onder meer een aanwijzing of indeplaatsstelling. Bij zo’n stap kan een hogere overheid taken overnemen als een gemeente een wettelijke taak niet uitvoert. De fractie vraagt wat dat zou betekenen voor de Noordwijkse regie over de locatiekeuze en de omvang van de opvang.

Daarmee legt PRO ook een praktisch risico op tafel. Als Noordwijk zelf geen voorbereidingen treft, kan de gemeente mogelijk invloed verliezen op de uiteindelijke keuze voor een opvanglocatie. De fractie vraagt het college of het risico reëel is dat een door het Rijk opgelegde locatie minder zorgvuldig wordt gekozen of op minder draagvlak kan rekenen dan een scenario waarin de gemeente zelf de regie houdt.

Verder wil PRO inzicht in de financiële gevolgen. De fractie vraagt naar de verwachte kosten van een eventuele juridische procedure tegen de wet, als Noordwijk zich tot het uiterste zou blijven verzetten. Ook wil Qalyoen weten wat de gevolgen kunnen zijn van het mislopen van specifieke uitkeringen of van extra kosten bij een dwingende aanwijzing.

Tot slot vraagt PRO of het college bereid is om de nieuwe gemeenteraad verschillende scenario’s en ambtelijke verkenningen voor te leggen. De partij wil dat de raad op basis van actuele feiten een afgewogen keuze kan maken. Daarmee lijkt de fractie aan te sturen op een nieuwe politieke discussie over de koers van Noordwijk in het asieldossier.

Het college moet de schriftelijke vragen nog beantwoorden.