170.000 woningzoekenden in regio, systeem sluit niet meer aan

Het aantal woningzoekenden in Holland Rijnland is in enkele jaren tijd fors gestegen, van bijna 128.000 in 2021 naar ruim 170.000 nu. Die groei zet het systeem voor het verdelen van sociale huurwoningen steeds verder onder druk. Woningzoekenden lopen tegen lange wachttijden en ingewikkelde regels aan, waardoor frustratie en onzekerheid toenemen.

Uit onderzoek van Forum Research, uitgevoerd in opdracht van Holland Rijnland Wonen, blijkt hoe groot de verschillen tussen woningzoekenden zijn. Zo zijn er spoedzoekers die direct een woning nodig hebben, maar ook mensen die zich alvast inschrijven voor later. Gemeente Noordwijk - Ingekomen stukken brengt naar buiten dat deze groepen elk andere verwachtingen en prioriteiten hebben.

De grootste groep bestaat uit zogenoemde voorzorginschrijvers, goed voor 39 procent en circa 66.750 mensen. Wenszoekers vormen 26 procent, ongeveer 44.000 personen. Daarnaast zijn er spoedwenszoekers (19 procent, circa 33.000 mensen) en spoedzoekers (12 procent, ongeveer 19.500 mensen) die het meest urgent een woning nodig hebben.

Wat mensen als eerlijk ervaren bij het verdelen van woningen, verschilt sterk. Zo vindt 64 procent het eerlijk dat mensen die langer staan ingeschreven voorrang krijgen. Ook aparte wachtlijsten per doelgroep worden door 60 procent als eerlijk gezien. Minder steun is er voor loting van woningen, dat slechts door 27 procent als eerlijk wordt beschouwd.

De belangrijkste behoefte onder woningzoekenden is perspectief en vertrouwen, genoemd door 29 procent van de deelnemers. Daarna volgen voldoende woningaanbod (19 procent) en het beperken van wachttijden (18 procent). Ook zekerheid voor de toekomst en betaalbaarheid spelen een grote rol in hoe mensen het systeem ervaren.

In totaal werden 171.098 woningzoekenden met een e-mailadres uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. Uiteindelijk vulden 16.455 mensen de vragenlijst in. Dat aantal wordt gezien als groot genoeg om een representatief beeld te geven van hoe woningzoekenden tegen het huidige systeem aankijken.

Volgens de onderzoekers werkt het systeem technisch zoals bedoeld, maar sluit het niet meer aan bij de huidige woningkrapte. Verschillende groepen woningzoekenden komen daardoor tegenover elkaar te staan, bijvoorbeeld mensen met spoed en mensen die kunnen wachten maar specifieke wensen hebben.

Holland Rijnland Wonen wil de uitkomsten gebruiken om het systeem te verbeteren, met meer nadruk op begrijpelijkheid, eerlijkheid en maatwerk. De ingezonden brief met het onderzoeksrapport is op 11 juni 2026 aangeboden door HRW.